กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีภาษาไทยEnglish
หน้าหลัก ข่าวสารหน่วยงาน เจาะลึกสเต็มเซลล์ กับแสงซินโครตรอน

เจาะลึกสเต็มเซลล์ กับแสงซินโครตรอน

พิมพ์ PDF

(11 มีนาคม 2552)   สำนักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ร่วมกับสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) (สซ.)  จัดเสวนา คุยกัน...ฉันท์วิทย์ เรื่อง "เจาะลึกสเต็มเซลล์  กับแสงซินโครตรอน”  โดยมี รศ.ดร.วีระพงษ์  แพสุวรรณ  รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และโฆษกกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ  เป็นประธานกล่าวเปิดเสวนา  พร้อมด้วยวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ  ผศ.ดร.รังสรรค์  พาลพ่าย  หัวหน้าศูนย์วิจัยเทคโนโลยีตัวอ่อนและเซลล์ต้นกำเนิด  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี  ดร.วราภรณ์  ตัณฑนุช  และ ดร.วันวิสา   พัฒนศิริวิศว  นักวิจัยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ร่วมให้ความรู้ในเวที ณ บริเวณห้องโถง  ชั้น 1 อาคารพระจอมเกล้า  สำนักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

 

 

       

       รศ.ดร.วีระพงษ์   แพสุวรรณ  รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ  กล่าวว่า  วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว  การรู้เท่าทันกระแสโลกเป็นเรื่องสำคัญในสังคมแห่งการเรียนรู้ และเรื่องของเซลล์ต้นกำเนิดหรือสเต็มเซลล์  เป็นประเด็นที่ทั่วโลกให้ความสนใจอย่างมากในขณะนี้ และประเทศไทยก็หลีกไม่พ้นกระแสนี้เช่นกัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย  สถาบัน วิจัยแสงซินโคร ตรอน (องค์การมหาชน) (สซ.) จึงนำเสนอเทคโนโลยีซินโครตรอนมาใช้ในการพัฒนางานวิจัยเกี่ยวกับเซลล์ต้น กำเนิดซึ่งให้ผลการวิเคราะห์ถูกต้องแม่นยำ  มาให้ความรู้แก่นักศึกษา  นักวิชาการ  และประชาชนผู้สนใจ  เพื่อได้รับทราบถึงงานวิจัยทางด้านสเต็มเซลล์และการประยุกต์  จากนักวิจัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง  และแผนการสร้างสถานีทดลองทางด้าน  IR microspectroscopy ที่จะให้มีบริการแก่นักวิจัยไทยในอนาคตต่อไป

        ด้าน  ผศ.ดร.รังสรรค์  พาลพ่าย หัวหน้าศูนย์วิจัยเทคโนโลยีตัวอ่อนและเซลล์   ต้นกำเนิด  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี  (มทส.)  เปิดเผยถึงการรักษาผู้ป่วยโดยใช้เซลล์ต้นกำเนิดหรือสเต็มเซลล์ (Stem cell) ว่า  ใน ประเทศไทยประสบความสำเร็จในการใช้เซลล์ต้นกำเนิดในการรักษาแผลที่เกิดจากโรค เบาหวาน และ รักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวมีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก  นอก จากนั้นเซลล์ต้นกำเนิดยังสามารถพัฒนาไปเป็นเซลล์ประสาท ซึ่งเซลล์เหล่านี้เป็นความหวังสำคัญในการรักษาโรคทางสมองต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น โรคพากินสัน โรคอัลไซเมอร์ และโรคทางสมองอื่นๆ ในกระบวนการเพาะเลี้ยงเซลล์ต้นกำเนิดและการกระตุ้นให้เปลี่ยนไปเป็นเซลล์ ประสาท หรือ ในขั้นตอนการคัดเลือกเซลล์ประสาทเพื่อนำไปใช้ในการรักษานั้น จำเป็นต้องมีกระบวนการตรวจสอบคัดเลือกเซลล์ที่ถูกต้องและสมบูรณ์ หาไม่แล้วจะทำให้เกิดข้อผิดพลาดในการรักษา ปัจจุบัน การคัดเลือกเซลล์ประสาทจะใช้เทคนิคการย้อมเซลล์ด้วยแอนติบอดีที่ติดกับสาร เรืองแสง (Immuno-hisotchemical Staining) อย่างไร ก็ตามได้มีรายงานถึงปัญหาต่างๆ หลายด้านเกี่ยวกับเทคนิคนี้ ได้แก่ ความไม่เหมาะต่อการใช้งานทางการแพทย์ ความคลาดเคลื่อนของผลที่ได้ ใช้เวลานานในการตรวจสอบ และ ต้นทุนการตรวจสอบสูง  ซึ่งเมื่อนำเทคนิคด้านแสงซินโครตรอนมาช่วยทำให้ผลการจำแนกเซลล์ออกจากเซลล์ต้นกำเนิดได้ผลดีกว่าใช้เทคนิคการย้อมเซลล์

 

        ผศ.ดร.รังสรรค์  กล่าวเพิ่มเติมว่า  ประเทศไทยจัดอยู่ในกลุ่มที่ไม่อนุญาตให้ทำลายตัวอ่อนมนุษย์อย่างเด็ดขาด เนื่องจากศาสนาพุทธถือว่าชีวิตเริ่มเมื่อปฏิสนธิ

        ดร.วราภรณ์  ตัณฑนุช  นักวิจัยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)  เปิดเผยว่า  กลุ่มนักวิจัยของสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)  ร่วมกับ ผศ.ดร.รังสรรค์  พาลพ่าย  จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และ Monarch University ประเทศออสเตรเลีย ได้ทำการทดลองและพัฒนาเทคนิคในการตรวจจำแนกเซลล์ประสาทที่พัฒนามาจากเซลล์ต้นกำเนิดของหนู โดยอาศัยแสงซินโคร  ตรอนในย่านรังสีอินฟราเรด (เทคนิค Synchrotron FT-IR microspectroscopy) ซึ่ง จากผลการศึกษาพบว่าเทคนิคนี้สามารถใช้ในการตรวจวิเคราะห์เซลล์ได้ในระดับ เซลล์เดี่ยวๆ และสามารถตรวจจำแนกเซลล์ประสาทออกจากเซลล์ต้นกำเนิดได้เด่นชัด อีกทั้งใช้เวลาในการวิเคราะห์สั้น และไม่มีความยุ่งยากในการเตรียมตัวอย่างผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าเทคนิคนี้ ให้ผลการจำแนกที่ดีกว่าเทคนิคการย้อมเซลล์ซึ่งใช้กันอยู่ในปัจจุบัน

        “เทคนิค ที่นำเสนอเป็นการใช้กล้องจุลทรรศน์สำหรับแสงอินฟราเรดที่ใช้แหล่งกำเนิดแสง จากซินโครตรอนเป็นที่ยอมรับว่า มีประสิทธิภาพสูง เนื่องจากแสงซินโครตรอนที่มีความเข้มและความสว่างจ้าสูงกว่าแหล่งกำเนิดแสง ทั่วไปถึง 1000 เท่า ทำให้สามารถวิเคราะห์ตัวอย่างที่มีขนาดเล็กและความเข้มข้นต่ำมากๆได้ เช่น เซลล์เนื้อเยื่อเดี่ยวของพืชหรือสัตว์ เซลล์จุลินทรีย์ หรือออกาเนลล์ภายในเซลล์ชนิดต่าง ๆ ”

        ดร.วันวิสา พัฒนศิริวิศว  นักวิจัย สซ. เปิดเผยว่า จากการได้สำรวจความต้องการของกลุ่มนักวิจัยไทยเบื้องต้น ปรากฏว่ามีความสนใจที่จะใช้เทคนิค IR microspectroscopy ซึ่งสามารถรองรับงานวิจัยได้ทางด้านชีวภาพ และทางการแพทย์  ทั้งนี้   สถาบันฯ มีแผนที่จะทำการติดดั้งสถานีทดลองด้านนี้  โดยอยู่ ระหว่างการออกแบบระบบลำเลียงแสงซินโครตรอนย่านพลังงานอินฟราเรด คาดว่าจะแล้วเสร็จและเปิดให้บริการได้ภายในปี พ.ศ. 2554 การเสวนาในวันนี้เป็นการนำเสนอเทคนิค อุปกรณ์เครื่องมือวิเคราะห์ของสถาบันฯ  ยังจะเป็นการรวบรวมกลุ่มผู้ใช้ และจะได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อการพัฒนาระบบลำเลียงแสงซินโครตรอนของสถาบันฯ ต่อไป

ท่านสามารถติดตามข่าวสาร  การจัดเสวนา คุยกัน..ฉันท์วิทย์  ของกลุ่มงานประชาสัมพันธ์

 
หน่วยงานในสังกัดกระทรวง
สำนักงานรัฐมนตรี สำนักงานปลัดกระทรวง กรมวิทยาศาสตร์บริการ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ(องค์การมหาชน) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน(องค์การมหาชน) สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร(องค์การมหาชน) สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์(องค์การมหาชน)

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป