ไฟโตสเตอรอล (Phytosterols)

พิมพ์

          ไฟโตสเตอรอล หรือ แพลนท์สเตอรอล เป็นไฟโตนิวเทรียนท์ หรือสเตอรอลที่ได้จากพืช เป็นสารธรรมชาติในกลุ่มไตรเทอร์ฟิน มีโครงสร้างคล้ายกับคอเลสเตอรอล ไฟโตสเตอรอล มี 2 ประเภทคือ สเตอรอลและสตานอล โดยไฟโตสเตอรอลที่พบในพืชมีมากกว่า 200 อนุพันธ์ ส่วนใหญ่คือ β-Sitosterol, Campesterol และ Stigmasterol ผลจากการวิจัยเกี่ยวกับไฟโตสเตอรอล พบว่ามีคุณสมบัติลดคอเลสเตอรอลชนิดที่ไม่ดี (LDL) และลดการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยสเตอรอลและสตานอล จะเข้ายับยั้งการดูดซึม ควบคุมปริมาณการละลายและการย่อยคอเลสเตอรอลในลำไส้ โดยมีกลไกการออกฤทธิ์คือ เข้าแข่งขันการดูดซึมกับคอเลสเตอรอล ทำให้คอเลสเตอรอลถูกดูดซึมไม่ได้ จึงใช้เป็นสารลดคอเลสเตอรอล จากงานวิจัยของ Marangini and Poli, 2010, Van Hoed et al, 2006 ปริมาณไฟโตสเตอรอลจากแหล่งอาหารต่างๆในธรรมชาติพบว่า น้ำมันรำข้าวมีปริมาณไฟโตสเตอรอลสูงกว่าแหล่งอาหารชนิดอื่นๆ ซึ่งห้องปฏิบัติการเคมีวิเคราะห์ ศูนย์ทดสอบและมาตรวิทยา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศ (วว.) ได้มีความร่วมมือทางวิชาการกับบริษัทน้ำมันบริโภคไทย จำกัด พัฒนาวิธีวิเคราะห์ทดสอบสารกลุ่มไฟโตสเตอรอลจากข้าวและผลิตภัณฑ์ รวมทั้งผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้จากข้าว เพื่อศึกษาองค์ประกอบของสารกลุ่มไฟโตสเตอรอลในน้ำมันรำข้าว ที่ผ่านกรรมวิธีในการผลิตที่แตกต่างกัน ทั้งนี้ ในการวิเคราะห์ตัวอย่าง จำเป็นต้องใช้เทคนิคและเครื่องมือที่เป็นเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อใช้บ่งชี้ชนิดองค์ประกอบของสารกลุ่มไฟโตสเตอรอล โดยเทคนิคที่เลือกใช้สำหรับการวิเคราะห์ คือ เทคนิค Gas Chromatography Mass Spectrometry (GC/MS) ซึ่งเป็นเทคนิคที่สามารถวิเคราะห์ได้ทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ จากผลการวิเคราะห์ด้วยเทคนิคดังกล่าว ทำให้ทราบได้ว่า ในตัวอย่างผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้จากข้าว มีไฟโตสเตอรอล ได้แก่ β-Sitosterol, Campesterol และ Stigmasterol ซึ่งเป็นที่คาดว่า หากมีการพัฒนากรรมวิธีในการผลิต จะทำให้ได้ปริมาณของไฟโตสเตอรอลมากขึ้น ซึ่งจะสามารถนำไปประยุกต์ใช้สำหรับเป็นวัตถุดิบหรือส่วนประกอบในการผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น อาหารเสริมสุขภาพ อาหารเพื่อสุขภาพ ยา หรือเครื่องสำอาง เป็นต้น ห้องปฏิบัติการเคมีวิเคราะห์ วว. ให้บริการวิเคราะห์หาองค์ประกอบของสารกลุ่มไฟโตสเตอรอลจากผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้ทางการเกษตร เช่น ข้าว น้ำมันสกัดจากพืช สนใจขอรับบริการ สอบถามข้อมูลได้ที่ โทร. 0 2323 1672-80 ต่อ 211,212 โทรสาร 0 2323 1904