การบริหารความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้ง

พิมพ์

     การบริหารความเสี่ยงด้านทรัพยากรน้ำเป็นหนึ่งในงานที่ สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (องค์การมหาชน) – สสนก. ให้ความสำคัญอย่างมากเนื่องจากเป็นกลไกการบริหารจัดการที่จะช่วยบรรเทาผลกระทบและความเสียหายจากภัยธรรมชาติ เช่น น้ำท่วม น้ำแล้ง และช่วยเสริมสร้างความมั่นคงด้านการผลิตอาหารของประเทศ สิ่งที่พบในประเทศไทยโดยการซ้อนทับกันแผนที่น้ำท่วม และแผนที่น้ำแล้ง  พบว่าพื้นที่หลายแห่งประสบทั้งภัยน้ำแล้งและภัยน้ำท่วมในพื้นที่เดียวกัน ปีเดียวกัน ซึ่งแต่เดิมการวิเคราะห์ความเสี่ยงน้ำทำเฉพาะวิธีการทางสถิติรายปีเท่านั้น ทาง สสนก. ได้พัฒนาการวิเคราะห์ความเสี่ยงมาเป็นสมดุลน้ำรายเดือนและทำในเชิงปริมาตร ทำให้ง่ายในการหาแนวทางแก้ไข ทั้งน้ำท่วมและน้ำแล้งไปพร้อมๆ กัน นอกจากนี้ ภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปจากภาวะโลกร้อนเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ปัญหารุนแรงขึ้นเพราะทำให้ความแปรปรวนของปริมาณน้ำสูงขึ้น ตัวอย่างเช่น ที่จังหวัดระยองน้ำต้นทุนของนิคมอุตสาหกรรมส่วนใหญ่มาจากอ่างเก็บน้ำ 3 อ่าง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำดอกกราย อ่างเก็บน้ำหนองปลาไหล และอ่างเก็บน้ำคลองใหญ่ แต่ปริมาณน้ำไหลลงอ่างเก็บน้ำทั้งสามมีความแปรปรวน สูงถึง 30-50%  

     การบริหารความเสี่ยงเริ่มด้วยการศึกษาวิเคราะห์ความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้ง โดยจัดลำดับความสำคัญของพื้นที่ตามความเสี่ยงจากภัยน้ำท่วมน้ำแล้ง ซึ่งได้จากการวิเคราะห์สาเหตุและความรุนแรงของภัยน้ำท่วมน้ำแล้งตามปัจจัยด้านต่างๆ จุดเด่นของงานวิจัยนี้คือการวิเคราะห์ความเสี่ยงด้วยการคำนวณสมดุลน้ำรายเดือนในทุกสถานการณ์น้ำ ทั้งปีน้ำมาก ปีน้ำปานกลาง และปีน้ำน้อย

     การปรับเปลี่ยนกระบวนการวิเคราะห์แบบรายปีเป็นการวิเคราะห์สมดุลน้ำแบบรายเดือน ทำให้เห็นค่าความแปรปรวนของสถานการณ์น้ำ และความเสี่ยงภัยน้ำท่วมน้ำแล้งที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วงเดือนของปี ชัดเจน สามารถสะท้อนให้เห็นว่าบางพื้นที่มีปัญหาทั้งน้ำท่วมและน้ำแล้งในปีเดียวกัน จากผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้งของลุ่มน้ำนำร่องทำให้สามารถสร้างแผนที่ความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้งได้ (ภาพที่ 1 และ 2) ซึ่งอาจแบ่งรูปแบบได้ 3 รูปแบบ คือ 1) พื้นที่น้ำท่วมและน้ำแล้ง 2) พื้นที่น้ำท่วม และ 3) พื้นที่น้ำแล้ง  ความเสี่ยงที่วิเคราะห์ได้จะถูกนำไปใช้เพื่อกำหนดแนวนโยบายระดับพื้นที่ย่อย พร้อมทั้งกำหนดลำดับความสำคัญของพื้นที่ ในการคัดเลือกโครงการที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่นั้นๆ ตามความรุนแรงของปัญหา (ภาพที่ 3)

 

 

 

ภาพที่ 3: ผลการจัดลำดับความสำคัญของพื้นที่ตามระดับความเสี่ยง
และการกำหนดมาตรการบรรเทาความเสี่ยง ตัวอย่างลุ่มน้ำชี

 

 

Tags ผลงานเด่นประจำปี 52 - ผลงานเด่น - ความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้ง
 
ข่าวที่เกี่ยวข้อง :
» คาราวานวิทยาศาสตร์
» การแข่งขันจรวดขวดน้ำระดับประเทศ
» MARINE CYCLOPEDIA CD-ROM Volume 1
» ภาพถ่ายดาวเทียมแบบออร์โธ
» โครงการสำรวจสภาพป่าในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติที่จะกำหนด ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน ระยะที่ 2 จำนวน 111 ป่า
» โครงการสำรวจสภาพป่าในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติที่จะกำหนด ให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน ระยะที่ 1 จำนวน 79 ป่า
» โครงการพัฒนาข้อมูลดาวเทียมรายละเอียดสูงพร้อมใช้เพื่อ สนับสนุนการบริหารจัดการตามยุทธศาสตร์จังหวัด