กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีภาษาไทยEnglish
หน้าหลัก ผลงานกระทรวง ของขวัญปีใหม่คนไทย วิทยาศาสตร์เพื่อชีวิตและสังคม ครงการมาตรวิทยากับการบูรณาการเพื่อพัฒนาวิธีการทดสอบเครื่องวัดทางการแพทย์ฉบับภาษาไทย

ครงการมาตรวิทยากับการบูรณาการเพื่อพัฒนาวิธีการทดสอบเครื่องวัดทางการแพทย์ฉบับภาษาไทย

พิมพ์ PDF

 

โครงการมาตรวิทยากับการบูรณาการเพื่อพัฒนาวิธีการทดสอบเครื่องวัดทางการแพทย์ฉบับภาษาไทย

หลักการ/เหตุผล

     ในการให้การรักษาผู้ป่วยในปัจจุบัน แพทย์ และ พยาบาลจำเป็นต้องใช้เครื่องวัดทางการแพทย์ช่วยในการตรวจเพื่อคัดกรอง และ วินิจฉัยโรค แต่อย่างไรก็ตามประเทศไทยยังไม่มีระบบการควบคุม/ประกันคุณภาพความถูกต้องแม่นยำของเครื่องวัดทางการแพทย์ดังกล่าวอย่างเป็นรูปธรรม การทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ของหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ และ เอกชน ยังเป็นไปในลักษณะต่างคนต่างทำตามวิธีการที่ตนเองเห็นว่าเหมาะสม และ สามารถทำได้ เนื่องจากยังไม่มีวิธีการที่เป็นมาตรฐานของประเทศออกมาประกาศใช้ จึงยังไม่สามารถกล่าวได้อย่างมั่นใจว่าเครื่องวัดทางการแพทย์ประเภทต่างๆที่มีใช้อยู่ตามโรงพยาบาลทั่วประเทศมีความถูกต้องแม่นยำสอดคล้องกับมาตรฐานสากล และ เป็นมาตรฐานเดียวกันจึงน่าจะเป็นอุปสรรคที่สำคัญประการหนึ่งที่ประเทศไทยจะยกระดับคุณภาพการตรวจรักษาโรคให้มีมาตรฐานทัดเทียบกับประเทศที่พัฒนาแล้วเช่น ญี่ปุ่น กลุ่มประเทศในสหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา หรือแม้แต่ มาเลเซีย และสิงคโปร์

แนวคิด

    ก. ระยะเร่งด่วน ดำเนินการให้มีวิธีการมาตรฐานของประเทศในการใช้ทดสอบเครื่องวัดทางการแพทย์ประเภทต่าง ๆ ที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากลให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อใช้เป็นแนวทางเดียวกันทั้วประเทศในการประกันคุณภาพเครื่องวัดทางการแพทย์ที่ใช้ในการตรวจคัดกรองและรักษาผู้ป่วยตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศ โครงการนี้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ พ.ศ. 2553 สามารถดำเนินการแล้วเสร็จ 3 รายการ คือ 1. เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดไม่เจาะเส้นเลือด (Non-invasive blood pressure) 2. เครื่องควบคุมการให้สารละลายทางหลอดเลือดดำแบบอัตโนมัติ (Infusion pump) และ 3. เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายทางช่องหูชนิดอินฟราเรด (Infrared ear thermometer) นอกจากนี้ ยังสนับสนุนให้เกิดกิจกรรมให้การรับรองห้องปฏิบัติการทดสอบเครื่องวัดทางการแพทย์ตามระบบคุณภาพ ISO/IEC 17025 ขึ้นภายในประเทศ โดยใช้วิธีการมาตรฐานที่จัดทำขึ้น ซึ่งในทางปฏิบัติมีการดำเนินการบ้างแล้วบางส่วนโดยสำนักงานมาตรฐานห้องปฏิบัติการ (สมป.) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้ให้การรับรองห้องปฏิบัติการทั้งของภาครัฐ และเอกชน ในขอบข่ายการทดสอบเครื่องวัดความดันโลหิตชนิดไม่เจาะเส้นเลือด จำนวน 3 ห้องปฏิบัติการ อย่างไรก็ดี ยังมีแผนที่จะดำเนินโครงการเช่นเดียวกันนี้อย่างต่อเนื่องในปีงบประมาณ 2558 คือ ก. เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator) ข. เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายแบบดิจิตอลเทอร์โมมิเตอร์ (Clinical digital thermometer) ค. เครื่องมือสำหรับใช้ทดสอบเครื่องควบคุมการให้สารละลายทางหลอดเลือดดำ (Infusion pump analyzer) และ ง. เครื่องติดตามสัญญานชีพ   

วิธีการดำเนินการ

     ร่วมมือกับบุคคลากรจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องวัดทางการแพทย์ ทั้งภาครัฐ และเอกชน (เน้นหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการวัดทางการแพทย์ เช่น หน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข โรงพยาบาลต่าง ๆ รวมทั้งห้องปฏิบัติการเอกชนที่ให้บริการการดูแลเครื่องวัดทางการแพทย์ มหาวิทยาลัยที่เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนเกี่ยวกับการวัดทางการแพทย์) พัฒนาวิธีการมาตรฐานของประเทศในการทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล แล้วจึงผลักดันให้มีการนำไปใช้เป็นวิธีการมาตรฐานของประเทศต่อไป การดำเนินการที่สำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมแล้วเป็นผลมาจากการบูรณาการระหว่างสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กับกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ทำหน้าที่เป็นแกนนำในการจัดทำร่วมกับหน่วยงานต่างๆทั้งภาครัฐ และ เอกชนจน โดยใช้วิธีการทบทวนเอกสารมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้องเปรียบเทียบกับวิธีการที่หน่วยงานต่างๆดำเนินการอยู่ในประเทศแล้วร่วมกันจัดทำเป็นแนวทางมาตรฐานกลาง ต่อจากนั้นจึงนำวิธีการดังกล่าวไปทดลองปฏิบัติจริงเพื่อหาข้อบกพร่องที่อาจมี แล้วจึงแก้ไขปรับปรุงให้เป็นฉบับสมบูรณ์ในท้ายที่สุด

สถานที่  : ประกอบด้วย

ก. หน่วยงานหลัก คือ 1) สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2)กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ 3)กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข

ข. หน่วยงานที่เข้าร่วมอื่น ๆ ได้แก่

- โรงพยาบาลต่างๆ เช่น ศิริราช สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ราชวิถี ประชาธิปัตย์ นวมินทร์9 กรุงเทพ รามาธิบดี เซนต์หลุยส์ พระพุทธบาท พระนั่งเกล้า แก่งคอย หัวหิน นพรัตน์ราชธานี สมเด็จพระยุพราชสระแก้ว อยุธยา ขอนแก่น บางกระทุ่ม ป่าตอง ฯ

- ภาคการศึกษา เช่น มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยรังสิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ฯ

- ห้องปฏิบัติการทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ และผู้แทนจำหน่ายเครื่องวัดทางการแพทย์ เช่น ห้องปฏิบัติการสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี ไทย-ญี่ปุ่น บริษัททรีทเมด จำกัด บริษัทสุพรีมโปรดักส์ จำกัด บริษัท บี.บราวน์ (ประเทศไทย) จำกัด   บริษัท เทอรูโม (ประเทศไทย) จำกัด

กลุ่มเป้าหมาย  :

1. ประชาชนที่เป็นผู้ป่วยและต้องเข้ารับการตรวจและรักษาในโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศ

2. หน่วยงานที่มีหน้าที่ดูแลความพร้อมใช้งานของเครื่องวัดทางการแพทย์ เช่น หน่วยงานภายใต้กระทรวงสาธารณสุข ห้องปฏิบัติการทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ ผู้แทนจำหน่ายเครื่องวัดทางการแพทย์ ผู้รับผิดชอบดูแลเครื่องวัดทางการแพทย์ประจำโรงพยาบาลต่าง ๆ

ระยะเวลาดำเนินการ  : 1 ตุลาคม 2553 ถึง 30 กันยายน 2557

ผลที่คาดว่าจะได้รับ    : ผลผลิต  มีวิธีการมาตรฐานสำหรับทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ฉบับภาษาไทยสำหรับเครื่องวัดทางการแพทย์ประเภท 1. เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดไม่เจาะเส้นเลือด (Non-invasive blood pressure) 2. เครื่องควบคุมการให้สารละลายทางหลอดเลือดดำแบบอัตโนมัติ (Infusion pump) และ 3. เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายทางช่องหูชนิดอินฟราเรด (Infrared ear thermometer) และคาดว่าจะมีวิธีการมาตรฐานเพิ่มขึ้นในปี 2558 สำหรับเครื่องวัดทางการแพทย์ดังต่อไปนี้ ก. เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator) ข. เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายแบบดิจิตอลเทอร์โมมิเตอร์ (Digital Thermometer) ค. เครื่องมือสำหรับใช้ทดสอบเครื่องควบคุมการให้สารละลายทางหลอดเลือดดำ (Infusion pump analyzer) และ ง. เครื่องติดตามสัญญานชีพ (Vital signs monitor) ใช้เป็นวิธีการมาตรฐานของประเทศ

ผลลัพธ์

- เครื่องวัดทางการแพทย์ประเภทดังกล่าวจะได้รับการทดสอบ/สอบเทียบอย่างถูกต้องเหมือนกันทั้งประเทศตามวิธีการมาตรฐานที่ได้ร่วมกันจัดทำขึ้น

- ผลการวัดของเครื่องทางการแพทย์ดังกล่าวสามารถสอบย้อนกลับไปสู่ SI Unit ได้อย่างสมบูรณ์ จึงเชื่อถือได้ในประเด็นความถูกต้อง แม่นยำของผลการวัด

- สามารถแบ่งภารกิจการทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์เหล่านี้ให้กับภาคเอกชนรับไปดำเนินการได้โดยผ่านกระบวนการให้การรับรองห้องปฏิบัติการฯ ซึ่งจะช่วยให้การดูแลความถูกต้องแม่นยำของเครื่องวัดทางการแพทย์กระจายครอบคลุมทั่วประเทศ เนื่องจากสถานการณ์ในปัจจุบัน หน่วยงานภาครัฐไม่สามารถดูแลรับผิดชอบในการทดสอบ/สอบเทียบเครื่องวัดทางการแพทย์ที่มีอยู่ตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศได้ทั้งหมด

- ความถูกต้องแม่นยำในการตรวจวินิจฉัยโรค และกระบวนการรักษาผู้ป่วยในประเทศมีความถูกต้องแม่นยำมากยิ่งขึ้น

เจ้าของโครงการ : สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (มว.)

ประสานเจ้าหน้าที่ : คุณประสิทธิ์ บุบผาวรรณา โทร. 02-577-5100,081-734-3602

 
หน่วยงานในสังกัดกระทรวง
สำนักงานรัฐมนตรี สำนักงานปลัดกระทรวง กรมวิทยาศาสตร์บริการ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ(องค์การมหาชน) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน(องค์การมหาชน) สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร(องค์การมหาชน) สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์(องค์การมหาชน)

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป